Türk Kültürüne Dair Her Şey!

KIZIL-ALMA: ÜTOPYA

Eşdeğer : GIZIL-ALMA, KIZIL-ELMA

 

Olgun, kızarık elma bir simgedir. Bazen fethedilmesi gereken illeri, ülkeleri tanımlar, çoğu kez ise Bütün Türklerin, tek bayrak altında toplanması gerektiği düşünülen devleti sembolize eder. Bazen bir ülke, bazen bir taht, bazen de Dünya egemenliğini (cihan hakimiyetini) temsil eden som altından kızıl renkli bir küre olarak düşünülmüştür. Kızılelma için ordular kıtalar aşmıştır. Kızıl/Gızıl sözcüğü Azericede ‘’altın’’ demektir. Bu yönüyle ‘’Altın Elma’’ manası taşır. Hazar Kağanının çadırının üzerinde egemenliğin sembolü olarak altın bir top yer aldığı kaydedilir. Kelimenin tam olarak ne zaman, nerede, nasıl ortaya çıktığı bilinmemekle birlikte tarihi süreç içerisinde hep bir sembol olarak kullanılmıştır.  Bazen Kızıl Elma’nın, Roma’daki Saint Peter/ San-Pietro Kilisesi’nin (Aziz Petrus Bazilikası’nın) çatısındaki kubbenin üzerinde yer alan altın bir top olduğu ileri sürülmüştür. Hatta Cem Sultan’ın tahtı ele geçirebilmek için bu Altın Küre’yi aradığı ve Tapınak Şövalyeleri’nin eline geçmiş olduğu düşünülerek onlarla irtibata geçtiği tarihi efsaneler içerisinde yer alır. Avrupa efsanelerinde benzer özellikler taşıyan ve ‘’Cennet Elma’sı’’ adı verilen bu küreyi Haçlı Seferleri esnasında Tapınak Şövalyeleri’nin Kudüs’te aradığı yine nakledilen rivayetler arasındadır. Ayrıca bu gizemli nesnenin Kıbrıs’ta, Venedik’te ve Roma’da saklı olduğu da söylenir. Ömer Seyfettin’in ‘’Kızıl Elma Neresi? adlı öyküsünün konusu Osmanlı Devleti döneminden geçer ve Padişah’ın bu kavramın içeriğini öğrenmek istemesiyle birlikte gelişen olayları anlatır. Nihayet öykünün sonunda Padişah; ‘’Hakkın beni göndereceği yer,’’ diyerek kendi tanımına ulaşır. Kızıl-Elma anlayışı içerisinde ana motif olarak kullanılan ‘’Elma/Alma’’ aslında Türk ve Altay halk inancında ve mitolojisinde kutlu bir meyve olarak kabul edilir. İlk elma ağacını Alma Ata’nın diktiğine inanılır. Meyvelerin anası ve atası olarak kabul edilir. Kadınla erkeğin birbirine duyduğu tensel sevginin simgesidir.

 TÜRK SÖYLENCE SÖZLÜĞÜ

 Deniz KARAKURT

Açıklamalı Ansiklopedik Mitoloji Sözlüğü

  e – KİTAP

  Ağustos – 2011

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir