Türk Kültürüne Dair Her Şey!

TÜRKLERDE FÜTÜVVET ANLAYIŞI

Fütüvvet’in Türkçe karşılığı soy temizliği, mertlik, yiğitlik, gençlik, delikanlılık, cömertlik, el açıklığı anlamına gelir.
Fütüvvet geleneğini biz Türkler Ahi birliklerinde esnaf teşkilatı olarak yaşatmışız. Fütüvvet ahiret inancına dayanan İslam ahlakını ve cömertlik, misafirperverlik, yiğitlik gibi göçebe aşiret değerlerini içinde bulunduran ahlaki tavır olarak ortaya çıkmaktadır.
Ahlaki fonksiyonlar, Dini fonksiyonlar, Siyasi fonksiyonlar, Sosyo-Ekonomik fonksiyonlar Ahi Birlikleri yapısının temelini oluşturmaktadır.
Yerleşik hayata geçmiş Yatuk olarak nitelendirilen Türkmenler ile göçebe yaşamına devam eden örflerine ve geleneklerine bağlı olan Yörükler bulundukları köy ve mezralarda liderleri aracılığı ile zaviyeler kurmuş esnaflaşma ve sanatkarlaşma yoluna girmişlerdir. Bu zaviyeler yoluyla yeni bir ahlak anlayışı ortaya konulmuştur. Bu anlayışta göçebe Yörük toplumunun dayanışma ihtiyacından doğan birbirlerini kollamak ve yardımlaşmak, dış etkenlere ve tehlikelere karşı topluca karşı çıkmak, kendilerine sığınan ve muhtaç olanlara din ve ırk farkı gözetmeksizin kapılarını açmak gibi değerler etkili olmuştur.

Ahlak kuralları
a-) Kapalı ve dışa ait emirler
Şalvar ile ilgili emir : gayrimeşru ilişkilerden sakınmayı
Mide ile ilgili emir : yasak yiyecek ve içeceklerden sakınmayı
Dil ile ilgili emir : dedikodudan, boş laftan ve iftiradan sakınmayı
Kulak ve göz ile ilgili emir : görülmemesi ve duyulmaması gereken şeyleri
görmekten ve duymaktan sakınmayı
El ve ayakla ilgili emir : kötülük etmekten sakınmayı
Hırs ile ilgili emir : dünya malına bağlanmaktan sakınmayı emreder.

b-) Açık ve içe ait emirler
Cömertlik
Tevazu
Kerem (şerefli, hasiyetli, alçak gönüllü)
Merhamet ve bağışlama
Bencil olmama
Realizm (uyanıklık-gerçekçi davranmak)

Ahi birlikleri dini ilişkiler açısından tarikat anlayışından çok farklılık göstermektedir. Ahi birlikleri genel olarak iktisadi konuları ön planda tutmuştur. Tarikatlar ise dini öğretmeye ve yaşatmaya yönelmiştir.
Ahi birlikleri Anadolu’da Türk topluluklarının yerleşik hayata geçmesi ile oluşmuştur. Merkezi siyasi otoritenin sağlanamadığı yerlerde ahi birlikleri karşımıza yerel otorite olarak çıkmaktadır.
Ahi birlikleri önceleri göçebe değerlerine bağlı cemaat yapısı özelliği taşırken zaman içerisinde yerleşik yaşama geçişle büyük değişime uğramıştır. Ahlaki ve siyasi fonksiyonlara zamanla dini ve sosyo-ekonomik fonksiyonlar eklenmiş ve yeni toplum yapısı oluşmaya başlamıştır.

<>
Kuruluş ve Fetih Destanı
Cahit Tanyol

İstanbul 1969

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir